Panik Atak Nedir?
Panik atak, yoğun korku veya kaygının kısa süre içinde hızla yükseldiği bir durumdur. Kişi o anda ciddi bir tehlikeyle karşı karşıya kaldığını düşünebilir ve bedeni güçlü bir alarm tepkisi verebilir. Bu sırada yaşanan hisler ve bedensel duyumlar oldukça gerçek ve yoğun hissedilebilir.
Panik atak sırasında kalp atışları hızlanabilir, nefes alışverişi değişebilir, terleme, titreme, baş dönmesi veya göğüste sıkışma gibi bedensel duyumlar ortaya çıkabilir. Kişi kontrolünü kaybedeceğini, bayılacağını veya kötü bir şey olacağını düşünebilir. Bu deneyim genellikle aniden başlar ve kısa süre içinde en yoğun düzeyine ulaşır.
Panik Atak Nasıl Bir Süreçtir?
Panik atakta bedenin tehlikeye karşı hazırlık sistemi hızla devreye girer. Tehdit algısı arttıkça bedensel uyarılma güçlenebilir. Kişi bu duyumları tehlikeli biçimde yorumladığında korku daha da artabilir.
Örneğin kalp atışındaki hızlanma ciddi bir sorun yaşandığı düşüncesine yol açabilir. Bu düşünce kaygıyı artırabilir ve çarpıntının daha belirgin hissedilmesine neden olabilir. Böylece bedensel duyumlar, bu duyumlara verilen anlam ve yoğun korku birbirini etkileyebilir.
Panik atak bazen stresli bir olayın ardından, belirli bir ortamda veya kaygı uyandıran bir durum sırasında yaşanabilir. Bazı ataklar ise belirgin bir neden fark edilmeden ortaya çıkabilir.
Panik Atak ile Panik Bozukluk Arasındaki Fark
Panik atak, belirli bir zaman diliminde yaşanan yoğun korku ve kaygı durumunu ifade eder. Tek bir panik atak yaşanması, panik bozukluk bulunduğunu göstermez.
Panik bozuklukta panik ataklar tekrarlayabilir. Kişi yeni bir atak yaşama ihtimaliyle uzun süre meşgul olabilir veya atak yaşayabileceğini düşündüğü yerlerden uzak durmaya başlayabilir. Bu durum günlük yaşamı, sosyal ilişkileri, eğitimi veya çalışma hayatını zorlaştırabilir. Panik bozukluk, panik ataklarla tanımlanan kaygı bozukluklarından biridir.
Panik atak başka kaygı bozuklukları sırasında da ortaya çıkabilir. Yoğun stres, korkulan bir durumla karşılaşma veya travmayı hatırlatan bir uyaran da panik atağa eşlik edebilir. Bu nedenle panik atak, tek başına bir deneyim olarak ya da farklı psikolojik güçlüklerle bağlantılı biçimde görülebilir.
Panik Atak Tehlikeli midir?
Panik atak sırasında yaşanan yoğun korku ve bedensel belirtiler kişiye ciddi bir tehlike içindeymiş gibi hissettirebilir. Çarpıntı, göğüste sıkışma, nefes darlığı, baş dönmesi ve terleme gibi belirtiler panik atak sırasında görülebilse de farklı fiziksel durumlarla da ilişkili olabilir. Özellikle ilk kez yaşanan, alışılmıştan farklı olan veya şiddetli fiziksel belirtilerde bir sağlık uzmanına danışmak, belirtilerin nedenini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Kaynakça
- National Health Service. (n.d.). Panic disorder. https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/panic-disorder/
- National Institute for Health and Care Excellence. (2011, updated 2020). Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management (CG113) — Recommendations. https://www.nice.org.uk/guidance/cg113/chapter/Recommendations
Sizin İçin Önerilen Araç
Yoğun kaygı anında deneyebileceğiniz kısa ve açıklayıcı adımlar.
İlgili Konular
Panik Atak Belirtileri
Panik atak belirtileri kalp çarpıntısı, nefes darlığı, titreme ve yoğun korkuyu içerebilir. Yaygın fiziksel ve zihinsel tepkileri ayrıntılı inceleyin.
Panik Atak Neden Olur?
Panik atak sırasında bedenin alarm tepkisi yoğunlaşabilir. Bedensel duyumlar, stres ve yorumlama biçimlerinin atakla ilişkisini sade bir dille öğrenin.
Panik Atak Nasıl Geçer?
Panik atak sırasında ne yapabileceğinizi, belirtilerle baş etme yollarını ve ataklar tekrarladığında ne zaman profesyonel destek alabileceğinizi öğrenin.