Panik Atak ve Anksiyete Arasındaki Fark
Anksiyete, olası bir tehlike, belirsizlik veya olumsuz sonuç karşısında yaşanan kaygı ve hazırlık hâlidir. Panik atak ise yoğun korkunun ve bedensel uyarılmanın kısa sürede yükseldiği daha ani bir deneyimdir.
Anksiyete çoğu zaman geleceğe yönelik endişelerle birlikte ilerleyebilir. Panik atakta kişinin dikkati o anda yaşadığı güçlü bedensel duyumlara ve yakın bir tehlike olduğu düşüncesine yönelebilir.
Başlama Biçimleri Farklıdır
Anksiyete yavaş yavaş artabilir. İş, okul, sağlık, ilişkiler veya geleceğe ilişkin belirsizlikler kişinin gün boyunca kaygılı hissetmesine yol açabilir. Kaygı belirli zamanlarda yoğunlaşabilir ve bir süre devam edebilir.
Panik atak genellikle daha ani başlar. Kişi kısa süre içinde yoğun korku yaşayabilir; çarpıntı, terleme, titreme, nefes darlığı, baş dönmesi veya göğüste sıkışma gibi bedensel belirtiler hissedebilir. Yaklaşan bir tehlike veya kötü bir şey olacağı hissi de bu deneyime eşlik edebilir.
Anksiyetede Endişe, Panik Atakta Yoğun Korku Öne Çıkar
Anksiyetede kişi gelecekte ortaya çıkabilecek sorunlara odaklanabilir. Olumsuz ihtimalleri zihninde tekrar tekrar değerlendirebilir, karar vermekte veya dikkatini toplamakta zorlanabilir. Gerginlik ve huzursuzluk da kaygıya eşlik edebilir.
Panik atakta yoğun korku daha belirgindir. Kişi kontrolünü kaybedeceğini, bayılacağını veya ciddi bir sağlık sorunu yaşadığını düşünebilir. Bedensel duyumlar güçlü biçimde hissedildiği için dikkat çoğunlukla kalp atışına, nefese veya baş dönmesine yönelir.
Süreleri ve Yoğunlukları Farklı Olabilir
Anksiyete saatler, günler veya daha uzun dönemler boyunca dalgalanarak devam edebilir. Yoğunluğu gün içinde değişebilir ve kişi bazı zamanlarda kaygısını daha yönetilebilir hissedebilir.
Panik atak kısa sürede yoğunlaşan bir durumdur. Atağın en yoğun bölümü hafifledikten sonra yorgunluk, gerginlik veya yeniden panik yaşama kaygısı bir süre devam edebilir.
Birlikte Görülebilirler
Anksiyete ve panik atak birbiriyle bağlantılı olabilir. Uzun süren kaygı, kişinin bedensel duyumlara karşı daha hassas hâle gelmesine katkıda bulunabilir. Bir panik atağın ardından gelişen yeni atak beklentisi de günlük kaygıyı artırabilir.
Panik atak, farklı kaygı durumları sırasında ortaya çıkabilir. Tekrarlayan panik ataklar ve yeni bir atak yaşama korkusunun günlük yaşamı zorlaştırması panik bozuklukla ilişkili olabilir. Panik bozukluk, panik ataklarla tanımlanan kaygı bozuklukları arasında yer alır.
| Anksiyete | Panik atak |
|---|---|
| Yavaş yavaş artabilir | Genellikle aniden başlar |
| Geleceğe yönelik endişe daha belirgindir | O anda yaşanan yoğun korku daha belirgindir |
| Daha uzun süre dalgalanabilir | Kısa sürede yoğunlaşır |
| Gerginlik, huzursuzluk ve düşünsel meşguliyet görülebilir | Güçlü bedensel duyumlar ve yakın tehlike hissi görülebilir |
| Belirli bir sorun veya belirsizlikle bağlantılı olabilir | Belirgin bir neden fark edilmeden de ortaya çıkabilir |
Kaynakça
- National Health Service. (n.d.). Anxiety, fear and panic.
- National Institute for Health and Care Excellence. (2011, updated 2020). Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management (CG113) — Recommendations.
Sizin İçin Önerilen Araç
Yoğun kaygı anında deneyebileceğiniz kısa ve açıklayıcı adımlar.
İlgili Konular
Panik Atak Nedir?
Panik atak sırasında korku hızla artabilir; çarpıntı, nefes değişikliği veya baş dönmesi gibi belirtiler görülebilir. Atakların özelliklerini öğrenin.
Panik Atak Belirtileri
Panik atak belirtileri kalp çarpıntısı, nefes darlığı, titreme ve yoğun korkuyu içerebilir. Yaygın fiziksel ve zihinsel tepkileri ayrıntılı inceleyin.
Panik Atak Neden Olur?
Panik atak sırasında bedenin alarm tepkisi yoğunlaşabilir. Bedensel duyumlar, stres ve yorumlama biçimlerinin atakla ilişkisini sade bir dille öğrenin.